پایگاه خبری دامنا

استاد پژوهش، موسسه تحقیقات علوم دامی كشور:
علوفه هیدروپونیك غلات از نظر تغذیه دام بازده منفی دارد + دانلود فایل

تبدیل دانه غلات به علوفه هیدروپونیك از نظر تغذیه دام بازده منفی دارد و هزینه ها را افزایش خواهد داد.
  •  
  • تبدیل دانه غلات به حالت سبز شده تحت عنوان علوفه هیدروپونیك، از نظر تغذیه دام، بازده منفی دارد
  • دكتر حسن فضائلی
  • استاد پژوهش، بخش تحقیقات تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور
  • موسسه تحقیقات علوم دامی كشور

دانلود مقاله اصلی بازده تولید علوفه هیدرو پونیك از نظر تغذیه دام

  •  
  • كشت دانه هایی مانند گندم، جو، عدس و غیره، در در ظرف های خانگی جهت سبزی نوروز، یك سنت دیرینه مردم ایران محسوب می شود. امروزه این سنت به یك فن آوری جهت رشد گیاهان ، برای اهداف تحقیقاتی ، تولید سبزی جات و غیره ، تبدیل شده است. برای این منظور از گل خانه ها و یا اتاقك های بسته (تامین كننده نور، رطوبت ، تهویه و ...) استفاده می شود. این تلاش ها عمدتا به منظور تولید جوانه و سبزی ها ی خوراكی برای انسان ، به ویژه در كشور هایی كه محدودیت آفتاب دارند ، انجام گرفته است.
  • در مورد تولید علوفه با این روش در بعضی از نقاط جهان تلاش هایی انجام شده است اما تا كنون هیچ یك از آنها در جهت توسعه این فن آوری ، با هدف تامین علوفه مورد نیاز واحد های دامپروری ، قابل توجیه نبوده است به نحوی كه امروزه چنین سیستم هایی فرا گیر نشده است ، چرا كه از نظر تغذیه دام ، بازده آن منفی می باشد.
  • درایران نیز طی دو دهه اخیر، پژوهش ها و تلاش هایی جهت توسعه این فن آوری (با هدف تولید علوفه) توسط بخش دولتی و غیر دولتی انجام گرفت. در این سیستم ، امكان سبز شدن بذر و تولید سبزینه (تا ارتفاع حدود 20 تا 25 سانتیمتر) وجود دارد. طی 7 تا 10 روز پس از كشت بذر، وزن سبز ینه تولید شده 5 تا 6 برابر بذر مصرف شده می رسد اما بخش اصلی آن را آب تشكیل می دهد ، به نحوی كه پس از كسر آب موجود در آن ، آنچه باقی می ماند كمتر از بذر خشك مصرف شده خواهد بود. بر اساس آخرین آزمایش های انجام شده (در موسسه تحقیقات علوم دامی كشور) ، از هر 100 كیلو گرم بذر (خشك) مصرفی طی یك دوره كشت در این سیستم 512 كیلو گرم سبزینه به دست آمد كه پس از خشك شدن مقدار 78 كیلو گرم محصول از آن باقی ماند كه در واقع با بازده منفی 22 درصدی مواجه شد.
  • دلیل منفی بودن بازدهی ، این است كه بذر ، برای فرایند سبز شدن ، مواد ذخیره شده خود را مصرف نموده و مورد سوخت و ساز قرار می دهد. بر اساس مكانیزم طبیعی در فرایند تكامل، طی مدت 7 تا 10 روز امكان جبران مواد از دست رفته وجود ندارد. از طرفی رشد قارچ های مسمومیت زا بر روی دانه های كشت شده یكی از مشكلات این سیستم می باشد كه می تواند سبب آلودگی شیر تولیدی توسط دام های مصرف كننده علوفه هیدروپونیك شده و در نهایت سبب سقط جنین و ایجاد اختلال در بدن دام ها شود.
  • آزمایش های انجام شده در كشور حاكی از آن است (فضائلی و همكاران، 1387؛ 1388؛ 2012) كه تبدیل دانه جو به صورت علوفه سبز در سیستم هیروپونیك و مصرف آن در تغذیه گوساله پرواری و گاو شیرده در مقایسه با دانه جو بلغور شده، نه تنها مزیتی بر عملكرد تولید دام ها نداشته است بلكه هزینه تغذیه را به مراتب افزایش داده است.
  • در سال 1911 شركت مرینو دركشور نیوزلند گزارشی را تحت عنوان تولید علوفه هیدروپونیك منتشر كرد. در این گزارش چنین آمده است :
  • در نیوز لند 3 واحد تولید علوفه هیدروپونیك وجود دارد. با كشت هر كیلو گرم بذر 6 تا 10 كیلو گرم علف تازه به دست می آید اما میزان رطوبت آن به حدی است كه نسبت محصول خشك تولیدی به مراتب كمتر از بذر مصرف شده بوده و با كاهشی حدود 12 درصد همراه می باشد. این كاهش به دلیل مصرف مواد ذخیره شده در بذر برای تامین انرژی مورد نیاز طی هفته اول رشد گیاه می باشد.
  • بر اساس گزارش مزبور، طی فرایند تبدیل بذر به علف سبز تولیدی ، هزینه هر واحد انژی غذایی به دست آمده 4 برابر و هزینه هر واحد پروتئین به دست آمده نیز 9/1 برابر نسبت به دانه اولیه افزایش می یابد. از دست دادن بخشی از مواد غذایی ذخیره شده در دانه كشت شده، طی فرایند سبزشدن از یك طرف و صرف هزینه در این فرایند از طرف دیگر سبب می شود تا قیمت تمام شده هر واحد غذایی علف سبز شده به مراتب بالاتر از دانه اولیه باشد.
  • طی تجربه به دست آمده درمنطقه مكینزی بیسن (MacKenzie Basin) در نیوزلند میزان ماده خشك علوفه تازه هیدروپونیك 9/9 درصد بوده است. در این صورت اگر از هر كیلو گرم دانه 8 كیلو علف سبز به دست آید ، باز هم با اتلاف 12 درصد ی مواجه خواهد بود. در هر صورت بر اساس گزارش Dung و همكاران (2010) هیچ گونه گزارشی مبنی بر امكان برداشت محصول (خشك) بالاتر از دانه مصرفی وجود نداشته بلكه همگی كاهش بازده را گزارش كرده اند.
  • در گزارش نیوزلند چنین آمده است كه با توجه به موارد ذكر شده و عدم مزیت مصرف این علوفه بر عملكرد دام ها به نظر نمی رسد این فناوری در نیوزلند قابل توسعه باشد.
  • در مورد ارزش غذایی علوفه جو هیدروپونیك و دانه جو بررسی های محدودی انجام گرفته است. مقایسه میزان گوارش پذیری دانه جو و علف جو تولیدی با روش هیدروپونیك بر روی حیوان نشان داد كه گوارش پذیری دانه جو 9/83 درصد علف هیدروپونیك آن 6/82 درصد بوده است (Sneath & McIntosh, 2003). نتایج آزمایش های Dung و همكاران (2010) نشان داده است كه قابلیت انرژی زایی علف سبز جو نسبت به دانه آن به مراتب پایین تر می باشد.
  • بر اساس گزارش واحد صنعت دام ، دانشگاه ایالتی آیووا در آمریكا (2013) ، هركیلو گرم علف تولیدی (برحسب خشك) درسیستم هیدروپونیك 89/0 دلار آمریكا برآورد شده است درحالی كه قیمت هركیلوگرم (برحسب خشك) دانه اولیه 27/0 دلار می باشد. در این صورت قیمت هر كیلو گرم علوفه هیدروپونیك (برحسب خشك) 33/3 برابر دانه اولیه تمام می شود. هم چنین قیمت علوفه هیدروپونیك نسبت به قیمت علوفه مرغوب (هركیلو گرم 24/0 دلاربر حسب خشك) 74/3 برابر می رسد. بنا بر این با تبدیل دانه غلات به حالت سبز شده درسیستم هیدروپونیك هزینه علوفه تولیدی از نظر تغذیه ای برای گاو شیری 3 تا 5 برابر (در مقایسه با مصرف دانه اولیه در جیره غذایی) افزایش می یابد
  • طی گزارشی كه توسط گروه كارشناسان زیر نظر دولت كویینلند استرالیا در سال 2003 تهیه شد، قیمت تمام شده هر واحد علف سبز حاصل از هیدروپونیك بر حسب خشك و هر واحد انرژی قابل استفاده برای دام نسبت به دانه جو 4 برابر و قیمت هر واحد پروتئین آن نیز نزدیك به 2 برابر تمام شده است. در این گزارش آمده است كه یكی از مشكلات تولید علوفه در سیستم هیدروپونیك ، كپك زدگی در سیستم است كه در اثر مصرف علوفه تولیدید شده آلودگی شیر و گوشت دام های مصرف كننده علوفه هیدروپونیك را در پی خواهد داشت. قارچ ها بر روی بخش پایینی محصول رشد نموده و مصرف چنین علوفه ای سبب اختلال در بدن و سقط جنین دام ها می گردد. بر اساس گزارش Mayers (1974) آلودگی قارچی علف هیدروپونیك سبب كاهش تولید و ایجاد اختلال در دام ها شده است. استفاده از قارچ كش ها نیز به نوبه خود سبب مشكلاتی خواهد شد چرا كه طی كوتاه مدت (7 تا 10 روز پس از مصرف) در توده علف سبز باقی می ماندوعوارض بعدی را در پی خواهد داشت.
  • بنا بر این صرف هزینه، جهت تبدیل مواد خوراكی با ارزش به حالت سبزینه ، كه از نظر تغذیه دام با افت وكاهش ارزش غذایی مواجه می باشد و احتمال آلودگی قارچی و ایجاد بیماری در دام ها و آلودگی محصولات دامی را نیز افزایش می دهد یك فرایند تولید واقعی نبوده بلكه ضایع كردن منابع خواهد بود.
  • اطلاعات نا درست و ادعا های غیر واقعی اینترنتی
  • متاسفانه انتشار اطلاعات نادرست اینترنتی در مورد تولید علوفه هیدروپونیك (كه صرفا جنبه تبلیغاتی دارد) دربعضی از سایت ها سبب اشتباه افراد ناآگاه می گردد. بسیاری از این اطلاعات نادرست و فاقد اعتبار علمی بوده بلكه جنبه تبلیغی جهت فروش دستگاه ها و لوازم داشته و مورد تایید كارشناسان و متخصصین تغذیه دام داخلی و خارجی نمی باشد. متاسفانه بعضی از افراد و شركت ها بدون داشتن تخصص لازم ، چنین اطلاعات نا درستی را مبنا قرار داده و با این تصور كه با روش هیدروپونیك می توان به تولید انبوه علوفه مبادرت ورزید ، از دستگاه های دولتی درخواست حمایت می نمایند. بنا بر این موسسه تحقیقات علوم دامی آمادگی دارد و وظیفه خود می داند ، جهت جلوگیری از اتلاف منابع و سرمایه ها چه در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی در این زمینه اطلاع رسانی نماید.
  • منابع :
  • فضائلی، حسن ، حیدر علی گل محمدی، علی اكبر شعاعی، نصرت له منتجبی و شهاب الدـن مشرف. 1387. بررسی عملكرد تولید علف سبز جو با روش آب كشت در اتاق فلزی. مجموعه مقالانت سومین كنگره علوم دامی كشور. دانشگاه فردوسی مشهد.
  • فضائلی، حسن و حیدر علی گل محمدی. 1388. ارزیابی عملكرد فنآوری آبكشت در تولید كمی و كیفی علوفه. فصلنامه پژوهش های علوم دامی. شماره 9، ص. 67-57.
  • Dung, D. D., Goodwin, I. R., & Nolan, J. V. (2010). Nutrient Content and in sacco Digestibility of Barley Grain and Sprouted Barley. Journal of Animal and Veterinary Advances, 9 (19), 2485-2492.
  • Fazaeli, H., Golmohammadi, H. A., Shoayee, A. A., Montajebi, N., Mosharraf, Sh. (2011). Performance of Feedlot Calves Fed Hydroponics Fodder Barley. Journal of Agricultural Science and Technology, 13, 367-375.
  • Myers, J. (1974). Feeding Livestock from the Hydroponic Garden. M. Sc. Thesis, Arizona State University
  • Sneath, R. & McIntosh, F. (2003). Review of Hydroponic Fodder Production for Beef Cattle. North Sydney; Australia: Meat and Livestock Australia Limited.
  • The New Zealand Merino Company, (October 2011). Hydroponic Fodder Production, An Analysis of the Practical and Commercial Opportunity.
  • Tranel, L. 2013. Hydroponic Fodder Systems for Dairy Cattle? Iowa, ISU Extension and Outreach, A.S. Leaflet R2791. 
  •  

 

منتشر شده در تاریخ ۱۳۹۲ چهارشنبه ۲۲ خرداد
کدخبر:278منبع:تاریخ انتشار:۱۳۹۲ بيست و دوم خردادلینک خبر: http://www.damna.ir/Pages/News-278.aspx